همایش آموزش موضوعات مالیاتی اتحادیه صنف آرایشی، بهداشتی و عطریات

همایش

آقای فرود امینی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه در ابتدای نشست همایش آموزشی پیرامون موضوعات مالیاتی اتحادیه لوازم آرایشی، بهداشتی و عطریات که مورخ ۲۷ فروردین ۱۴۰۳ تشکیل شد؛ اعلام کردند:
از دی ماه ۱۴۰۲، که اتحادیه مشمول مالیات بر ارزش افزوده شده و باید هر سه ماه یک بار اظهارنامه مالیاتی به مراکز مربوطه ارائه شود. اعضا سؤالات بسیاری در این زمینه داشتند.
هیئت مدیره اتحادیه به دنبال این امر هستند که دپارتمان مربوطه برای صنف آرایشی بهداشتی در نظر گرفته شود و قراردادهای اولیه بسته شده و تیم قوی از مشاوران و متخصصان از جمله آقای دکتر علی رستم‌پور، معاون مدیرکل سازمان امور مالیاتی در کنار ما حضوردارند. ایشان کاملاً به قوانین اشراف دارند.
قرار شده در سه بخش امور مالیاتی مربوط به صنف را دنبال کنیم:
بخش اول، امور کلی در رابطه با خود صنف و تعرفه‌های مالیاتی است و ما در حال انجام کار در این زمینه هستیم.
بخش دوم، کار اتحادیه شرکت در هیئت‌های حل اختلاف است که نماینده اتحادیه در این هیئت‌ها حضور دارد.
بخش سوم کار ما مشاوره‌های مالیاتی است که در خود اتحادیه برای اعضا فراهم است تا به صورت رایگان و در حد راهنمایی اعضا می‌توانند از این خدمات استفاده کنند. اگر اعضا بخواهند به شکل ویژه از خدمات اتحادیه استفاده کنند، می‌توانند با ما تشکیل پرونده دهند و به شکل ویژه پرونده مالیاتی‌شان پیگیری شود.
دکتر علی رستم‌پور، مدیرکل دفتر اطلاعات مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور که در این نشست قبول زحمت کرده و برای پاسخگویی به شبهات شرکت‌کنندگان حضور داشتند، اظهار داشتند:
این جلسه، نشست اجمالی در مورد مالیات بر ارزش افزوده و تکالیفی که مؤدیان مشمول در این زمینه دارند، است. اصل قانون این است که از دی ماه صاحبان مشاغل عضو هر اتحادیه مشمول مالیات بر ارزش افزوده می‌شوند. بقیه صاحبان مشاغل از سال ۱۳۸۷ مشمول مالیات بر ارزش افزوده بودند و با روند کار آشنا هستند و به تکالیفشان عمل کردند.
دو مطلب لازم به یادآوری است: مالیات بر ارزش افزوده مالیات هیچ‌یک از فعالان اقتصادی نیست و هیچ فعال اقتصادی ریالی از جیب خود برای مالیات پرداخت نخواهد کرد، مشروط به اینکه به تکالیف خود در مواعد مقرر قانونی عمل کند. در واقع تمامی فعالین اقتصادی واسطه‌ای برای نظام مالیاتی کشور هستند که این مالیات را از مصرف‌کننده یا خریدار خود دریافت می‌کنند و بعد از کسر اعتبارهای پرداختی خودشان، مابه‌التفاوت آن را به سازمان مالیاتی پرداخت کنند.
پس اگر این زنجیره ارزش افزوده که از نقطه شروع تولید، یا واردکننده کالا تا حلقه آخرش که به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد، مالیات را نفر آخر پرداخت می‌کند و نفراتی که هرنوع مالیاتی را پرداخت کردند، از حلقه بعدی دریافت می‌کنند و شما فقط تفاوتش را به سازمان مالیاتی پرداخت می‌کنید.
پس شما اعضای اتحادیه، هیچ مالیات جدیدی پرداخت نمی‌کنید و مشمول مالیات جدیدی نشده‌اید. هرجا این زنجیره‌ای که توضیح دادم، قطع شود در کل زنجیره ایراد ایجاد می‌شود و چون ارتباط قطع شده، نفر بعدی مجبور است کل مالیات مربوطه به زنجیره‌های قبل را پرداخت کند.
اگر جایی درآمدی کتمان شود و چیزی که باید ابراز شود، اعلام نگردد، طبیعتاً فروش غیرشفاف بوده، ارزش افزوده دریافت نشده و اگر سازمان مالیاتی متوجه این موضوع شود، هم مالیات بردرآمدِ فروش مربوطه را دریافت می‌کند و هم مالیات بر ارزش افزوده را مطالبه می‌کند و جرائم هم طبیعتاً به این مبالغ اضافه می‌شود که بعضاً بسیار سنگین هم هستند و روز به روز جرایم سنگین‌تر شده و بخشودگی کم‌تری را شامل می‌شود. در واقع خود قانون‌گذار گفته است حداکثر ۵۰ درصد بخشوده خواهد شد. قانون تأکید دارد اگر کسی صورت‌حساب مالیاتی نداشته باشد، باید ۱۰ درصد رقم فروش را مالیات بپردازد که بسیار بزرگ و زیاد است.
اتحادیه لوازم آرایشی، بهداشتی فعلاً نزدیک به ۲۵۰۰ عضو دارد. انتظار می‌رود مطالب را که در این جلسه متوجه شدید به همکاران و هم‌صنفان خود انتقال دهید.
نمی‌خواهیم این اتحادیه نوپا آسیب ببیند و نیت این است که تا جای ممکن چتر حفاظتی از جنبه مالیاتی برای اعضای محترم اتحادیه ایجاد کنند؛ اما همه این‌ها مستلزم این است که اعضای اتحادیه به تکالیف قانونی خود عمل کنند وگرنه هرچه توضیح دهیم بی‌فایده خواهد بود.
در بحث ارزش افزوده مشخص شد شما اعضای گرامی قرار نیست دیناری از جیب خود پرداخت کنید. فقط، به شرط اینکه به تکالیف درست عمل کنید.
مفهومی در قانون ارزش افزوده وجود دارد که به «عرضه به خود» مشهور است. قانون‌گذار می‌گوید اگر اشخاص حقیقی کالای خود را برای مصرف شخصی بردارد، در حکم فروش است و مشمول مالیات بر ارزش افزوده خواهد شد.
این مسائل، مواردی است که قانون‌گذار و مجلس شورای عالی اسلامی تأکید کرده و چاره‌ای جز پیروی نیست. کسی هم در این زمینه سوءنیت ندارد و با کسبه مشکلی نیست.
«معاوضه کالا و خدمت» هم شامل مالیات بر ارزش افزوده می‌شود. یعنی اینکه شما با همسایه کناری خود کالایی معاوضه کنید و تهاتری کار کنید، باید ارزش افزوده پرداخت کنید.
فراخوان‌های مالیاتی انجام شده و اولین دوره‌اش از مهر ماه ۱۴۰۲ بود که ۱۴۰۳ اولین دوره اجرای آن خواهد بود. صاحبان مشاغل منهای بنکدارها مشمول مالیات‌اند. کسانی که بنکدار نبودند و جوازشان فروش ساده‌است و تازه صادر شده، مشمول قوانین مصوب دی ماه خواهند شد.
اگر از مشتریان خود ارزش افزوده نگرفته‌اید، کوتاهی کرده‌اید چون دولت از مالیات خود نمی‌گذرد. همه فروش‌هایی که در این دوره سه ماهه اتفاق افتاده و اکنون بخشی از این اطلاعات فروش در اختیار سازمان مالیاتی است، مشمول مالیات بر ارزش افزوده خواهد شد و دولت از شما به هر نحوی خواهد گرفت.
حجم اظهارنامه‌های وصول شده به سازمان امور مالیاتی بسیار بالا است و نزدیک به ۱۲ الی ۱۳ میلیون اظهارنامۀ وصول شده است. این اظهارنامه‌ها از سوی سازمان مالیاتی رسیدگی نشده و اکنون با توجه به مذاکراتی که با قانون‌گذار داشت، به طور سیستماتیک مالیات را محاسبه کرده و به مؤدیان اعلام کرده است. برای برخی اعضای اتحادیه هم پیامک‌های وصول مالیات آمده است.
برای شما که عمدتاً از زمستان سال قبل مشمول شده‌اید اگر به تکلیف خود عمل نکنید، مطابق بند ط تبصره هشتم قانون بودجه سازمان مالیاتی اجازه دارد رأساً این مالیات را قطعی کند و از شما مطالبه نماید. البته اجازه اعتراض دارید ولی سازمان امور مالیاتی منتظر حسابرسی و مراجعه ممیز نمی‌شود. این سازمان عدد فروش را دارد، اطلاعات حساب‌های بانکی را دارد و خودش رأساً عددی برای فروش تعیین می‌کند و بر همین مبنا عددی برای ارزش افزوده اعمال می‌کند. این عدد سال قبل ۹ درصد بوده و مطالبه خواهد شد.
بهتر این است که اظهارنامه‌ها را بدهید؛ چون در این صورت اعتبارهای مالیاتی در صورت موجود در آن منعکس است و فقط شما مکلف به پرداخت مابه‌التفاوت این مبلغ هستید.
اما تکالیف شما اعضای اتحادیه چیست؟
اولین مسئله صدور صورتحساب است که تا به‌حال عرف نبوده و اگر هم بوده برگه فروش بوده است که امضا شده و همه آن را قبول داشتند. این مقوله دیگر خاتمه یافته و دیگر این مفاهیم در نظام اقتصادی وجود ندارد. حداکثر تا ۱۴۰۳ این فرصت به مردم داده شده تا صورتحساب‌ها را تصحیح کنند. این آخرین سالی است که می‌توان به شیوه سنتی صورتحساب صادر می‌شود. از سال آینده باید حتماً فاکتورهای رسمی روی سامانه مؤدیان صادر شود.
برای افرادی که از کارتخوان استفاده می‌کنند و مشتریانشان مصرف‌کنندگان نهایی هستند، تا سال ۱۴۰۴ هم می‌توانند از دستگاه‌هایی که روی پیشخوان مغازه‌هایشان هست استفاده کنند. چون این افراد به تکلیف خود عمل کردند. نهایتاً سال آینده همین کارتخوان‌ها و خروجی قبض‌ها در حکم صورتحساب است و باید از بعد از آن به شکل سیستماتیک پرداخت شود. در واقع تمامی معاملات مشمول صدور صورتحساب نوع یک می‌شود. نوع یک یعنی شکلی که مشخصات کامل فروشنده، خریدار، مشخصات و تعداد و مبلغ کامل کالا و خدمت مورد معامله در آن درج شده. میزان مالیت بر ارزش افزوده درج می‌شود و تمامی آن‌ها در نهایت برای شما به شکل صورتحساب مشخص ارسال خواهد شد.
منافعی که این شکل از پرداخت مالیات برای شما درنظر گرفته شده هم مهم است. مهم‌ترین مسئله این است که اگر برای شما روی سامانه مؤدیان صورتحساب صادر شود، به هیچ عنوان مشمول حسابرسی مالیات بر ارزش افزوده نخواهید شد. یعنی هیچ مأمور مالیاتی سراغ شما نمی‌آید. خریدها و فروش‌ها همگی سامانه‌ای می‌شود و دیگر با مأمور سروکار ندارید. فعلاً دوره پرداخت این شکل از مالیات سه ماهه است؛ ممکن است تغییر کند.
اگر دولت کوتاهی کند، می‌توانید مالیات پرداخت شده را پس بگیرید یا گر پرداخت نکند، ماهی ۲ درصد به شما زیاد دیرکرد بدهد و اگر شما بدهکار باشید، ۲ درصد زیان دیرکرد خواهید داشت.
این فرایندها همگی روی سامانه اتفاق می‌افتد و دیگر چیزی به کسی ثابت نمی‌کنید. هر فاکتوری که در سامانه مؤدیان می‌آید اصالت دارد. در آینده نزدیک اگر اختلافی میان دو نفر اتفاق بی‌افتد، با حکم مرجع قضایی می‌توان به این فاکتورها در سامانه امور مالیاتی دسترسی پیدا کرد اصالت تعیین و تأیید خواهد شد. بنابر این اگر در آینده فاکتورها در سامانه ثبت نشود؛ سازمان امور مالیاتی اجازه خواهد داشت ۱۰ درصد از مبلغ فروش را طلب کند.
اکنون که سامانه مؤدیان استقرار کامل ندارد و برخی مؤدیان معاف‌اند باید اظهارنامه بدهند. زمانی که همه مشمول شدند، دیگر اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده نیاز نیست.
بعد از استقرار سامانه، دغدغه‌ای برای پرداخت به موقع نخواهید داشت. تا آن موقع هر سه ماه یک بار و حداکثر تا یک ماه پس از پایان دوره مهلت تسلیم اظهارنامه و مهلت پرداخت مالیات بر ارزش افزوده خواهد بود.
از اول امسال که ۱۴۰۳ است، مالیات بر ارزش افزوده ۱۰ درصد شده است. جایی که شما می‌گیرید و باید پرداخت کنید. این نرخی است که روی تمامی صورتحساب‌ها درج شده و خواهد شد.
صدور صورتحساب از مهم‌ترین وظایف اعضای اتحادیه‌ها از جمله اتحادیه آرایشی، بهداشتی و عطریات است:
از سال جدید چون شما کسبۀ عضو اتحادیه مشمول قانون مالیاتی جدید هستید، حتماً باید صورتحساب صادر کنید. صورتحساب به این شکل است:
قانون‌گذار در ماده ۳ قانون «تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مؤدیان» تلاش کرده کمک کند قانون را تدریجی آن را در جامعه جا بیاندازد. این ماده گفته صاحبان مشاغل و حتی شرکت‌ها در سال ۱۴۰۳ کماکان می‌توانند صورتحساب‌های خارج از سامانه صادر کنند و این صورتحساب‌ها قابل پذیرش‌اند.
پس هنوز شیوه گذشته قابل پذیرش است؛ اما بنده پیشنهاد می‌کنم آموزش‌های لازم را ببینید و روش جدید صورتحساب در سامانه را بپذیرید. هزینه صورتحساب خارج از سامانه، قابل پذیرش نیست. فعلاً بخش عمده‌ای از شما در چارچوب تبصره ۱۰۰ مالیات پرداخت می‌کنید. اگر فروش‌ها در همین حد بماند، امسال برای سال ۱۴۰۲ نزدیک به ۲۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان می‌شود، اما در کسب و کارها این نرخ تورم اثرگذار خواهد بود.
مجلس به همت اعضای محترم اتاق اصناف ایران، تهران و اتحادیه‌ها این حدنصاب‌ها تغییر کرده است. این نصاب مالیاتی نزدیک به ۱۵۰ برابرِ ماده ۸۴ قانون مالیات شده است؛ یعنی ۱ میلیارد و ۴۴۰ میلیون ریال که ضرب در ۱۵۰؛ نزدیک به ۲۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان می‌شود. مفهوم نهایی این است که اگر تا این سقف فروش را در سال ۱۴۰۲ داشته باشید، به لحاظ مالیات بر عملکرد و مالیات بر درآمد می‌توانید از تسهیلات تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنید.
در واقع افرادی که تا این سطح و این مبلغ فروش داشتند؛ در خرداد ماه و در سامانه مالیاتی عددی به شما به‌عنوان مالیات ۱۴۰۲ اعلام می‌شود. اطلاعات پزهای بانکی و حساب‌های بانکی تجاری از سوی سازمان مالیاتی جمع زده می‌شود و این سقف فروش را تعیین می‌کند. اگر این مبلغ زیر ۲۱ میلیارد و ۶۰۰ شد؛ شما را مشمول تبصره می‌کند و تنها عددی به‌عنوان مالیات به شما پیشنهاد می‌شود.
این پیشنهاد یا به صورت نقدی، یا اقساطی قابل پذیرش خواهد بود و پرونده بسته می‌شود. مگر اینکه اطلاعات جدیدی مبنی بر اینکه شما درآمدی بیش از ۲۱ میلیارد داشته‌اید به دست بیاید. برای این گروه از مؤدیان بحث صورتحسابِ سامانه‌ای حساسیت ندارد.
برای افرادی که سقف فروششان زیر حد نصاب تبصره ماده ۱۰۰ است؛ گرفتن صورتحساب برای مالیات عملکرد اهمیتی ندارد؛ اما برای مالیات بر ارزش افزوده که شما تازه مشمولش شدید، بسیار مهم است. چون اعتبار مندرج در صورتحساب الکترونیکی فقط برای شما مهم است؛ به استثنای ۱۴۰۳ که سال تنفس است.
فعلاً اعتبار خارج از سامانه به شرطی که درست باشد و فاکتور صوری نباشد از شما پذیرفته می‌شود. این اعتبار امسال روی نسخه کاغذی صورتحساب هم مثل سال گذشته قابل پذیرش است. از سال بعد فقط اعتبار مندرج در صورتحساب‌های الکترونیکی برای فعالین اقتصادی به‌عنوان اعتبار ارزش افزوده قابل پذیرش است. پس لطفاً امسال تلاش و تمرین و عادت کنید صورتحساب الکترونیکی خریدهای خود را بگیرند. امسال و سال آینده همین کارتخوان فروش‌ها را ثبت می‌کند و نیاز به چیز اضافه‌ای ندارید ولی روی صورتحساب خرید دقت کنید.
ماده ۲۵ قانون پایانه‌های فروشگاهی و ماده ۱۴ قانون مکرر همین قانون پایانه‌های فروشگاهی هر دو تأکید دارند صورتحساب خارج از سامانه نه به لحاظ اعتبار و نه به لحاظ هزینه قابل پذیرش نیست. اینجا منظور افرادی است که از این حدنصاب رد می‌شوند و دیگر نمی‌توانند مالیات را به شکل تبصره ۱۰۰ با دولت حل کنند. فروش آن‌ها بیشتر است و مکلف می‌شوند اظهارنامه مالیاتی بدهند.
در اظهارنامه مالیاتی دو آیتم مهم وجود دارد؛ یکی فروش و دیگر هزینه‌ها. این هزینه‌ها شامل هزینه تمام شده کالایی است که خریده می‌شود و هزینه‌های پرسنلی اداری و مالی است. مهم‌ترین هزینه برای شما هزینه خرید کالا است که ۸۰ درصد هزینه‌ها را شامل می‌شود.
برای افرادی که از حد نصاب رد شدند و مشمول تبصره ۲۰ شدند و باید اظهارنامه بدهند، برای اینکه هزینه منعکس در اظهارنامه مورد پذیرش نظام مالیاتی قرار بگیرد، باید حتماً صورتحساب الکترونیکی و سامانه مؤدیان داشته باشد. فقط سال ۱۴۰۳ تنفس دارید و هنوز کاغذی پذیرفته می‌شود؛ اما سال بعد پذیرفته نیست.
قانون‌گذار یکسری شرکت نامشان شرکت‌های معتمد ایرانیِ ارائه کننده خدمات مالیاتی هستند که مخفف آن TSC است؛ پیش‌بینی کرده که در حدود یازده مورد آن‌ها در ایران فعال‌اند و وظیفه دارند برای ارسال صورتحساب واسط مؤدی و سازمان مالیاتی شوند. یعنی اگر شما بلد هم نباشید این سازمان‌ها و شرکت‌ها که نامشان در سازمان مالیاتی ثبت شده، می‌توانند به انتخاب شما، کمک کنند. مثلاً می‌توانید فروش‌ها را هفته‌ای یک بار یا ماهی یک بار روی سی‌دی از این شرکت‌ها تحویل بگیرید. از این بابت ریالی از شما نخواهد گرفت. این خدمت توسط دولت انجام خواهد شد و شما کافی است که اطلاعات صورتحساب خود را در اختیار آن‌ها قرار دهید.
البته برخی از این شرکت‌ها ممکن است یکسری خدمات نرم‌افزاری ارائه دهند که پول این خدمات را جداگانه دریافت می‌کنند، نه بابت ارسال صورتحساب.
بابت ارسال صورتحساب هم هیچ نهادی حق ندارد ریالی از شما مبلغی دریافت کند.
شما فقط وظیفه دارید یا مستقیماً از طریق سامانه فروش با سامانه مالیاتی در ارتباط باشید و صورتحساب مالیاتی را به صورت اتوماتیک دریافت کنید یا اگر توان فنی آن را ندارید، می‌توانید به این شرکت‌ها مراجعه کنید.
معافیت سالانه سال ۱۴۰۲ یک میلیارد ریال (۱۰۰ میلیون تومان) است؛ کم است اما اعمال خواهد شد. برای شما ماهی ۹ میلیون تومان شده و برای حقوق‌بگیر ماهی ۱۲ میلیون تومان شده است و سازمان مالیاتی کاری با این عدد نمی‌تواند بکند. عدد از سوی مجلس تعیین شده و ثابت است.
امسال مزیتی در نظر گرفته شده که اگر مؤدیان صاحبان مشاغل، از سامانه مؤدیان استفاده و صورتحساب «نوع یک» ثبت کنند، شامل معافیت حقوق‌بگیران می‌شود و کاهش می‌یابد.
ماده ۱۴ مکرر یک حکم دارد که می‌گوید مؤدیانی که سقف فروش سالانه‌شان حداکثر ۲۵ برابر معافیت ماده ۸۴ باشد، اساساً الزامی به صدور صورتحساب الکترونیکی ندارند. در تبصره ۲، برای سال‌های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، این ۲۵ برابر به ترتیب ۱۵۰، ۱۰۰ و ۵۰ برابر خواهد شد.
۱۵۰ برابر سال قبل، همان ۱۸ میلیاردی بود که همه سال قبل شنیده بودید. این ۱۸ میلیارد ریال، امسال به ۱۰۰ برابر ماده ۸۴ رسیده (که ۱ میلیارد ۴۴۰ بوده) و ۱۰۰ برابرش معادل ۱۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان می‌شود. یعنی اگر در ۱۴۰۳، فروش همه فعالین اقتصادی تا سقف این مبلغ نرسد، الزامی به صدور صورتحساب الکترونیکی ندارند. یعنی مشروط به اینکه طی سال فروشان به این عدد نرسد، شما را جریمه نخواهند کرد.
اگر در یک ماه ۱۴ و ۴۰۰ رد شد و به ۱۵ میلیارد رسید چه باید کرد؟ قانون‌گذار به شما فرصت داده است و اعلام کرده در هر دوره‌ای به این حدنصاب رسیدید، تا یک دوره دیگر هم تنفس دارید؛ خودتان را تجهیز کنید. از ابتدای دوره بعد مکلفید صورتحساب را ثبت و پرداخت کنید.
سیاست بر این است که این نسبت پایین‌تر بیاید؛ یعنی ۱۵۰، ۱۰۰ و ۵۰ برابر در سال ۱۴۰۵ به بعد، ۲۵ برابر خواهد شد. فقط برای مؤدیان خرده‌پا از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف‌اند و بقیه باید این کار را انجام دهند.
جایی که دوستان نقطه فروش به مشتری و مصرف‌کننده نهایی هستند نگران نباشند و از این مزیت استفاده کنند، اما جایی که دوستان تولیدی و یا بنکدار هستند و حلقه بعدی مشتریانشان فعالین اقتصادی هستند، این صورتحساب‌ها به مشکل بر می‌خورد. همان حلقه زنجیر که گفتم ناقص خواهد شد. فاکتور کاغذی دیگر نه ارزش افزوده‌اش قابل پذیرش است و نه بهای خریدش. جایی که قرار است که از هم خرید کنید، برای اینکه به چالش مالیاتی نخورید، باید صورتحساب الکترونیکی تهیه کنید. از ماده ۳ و تنفس استفاده کنید و از سال بعد عادت کنید به ثبت الکترونیکی.
همه مؤدیان در نظام مالیاتی یک کارپوشه مالیاتی دارند. همه به راحتی با مراجعه به My.tax.gov.ir به راحتی با شماره موبایل و کد ملی وارد می‌شوید و کارپوشه را مشاهده می‌کنید و خدمات مالیاتی را از طریق سایت دریافت و درخواست‌ها را ارسال کنید. این سامانه به شما نشان می‌دهد هر روز چه صورتحسابی برای شما بارگذاری شده و هر روز که بارگذاری شد، «فعلاً» ۲۱ روز فرصت دارید صورتحساب را تأیید یا رد کنید.
در سامانه مؤدیان این مسئله در نظر گرفته شده اگر یک فعال اقتصادی برای فعال دیگر اقتصادی صورتحساب صادر می‌کند، این صورتحساب در کارپوشه او می‌نشیند و فعال اقتصادی با مراجعه به سامانه و پوشه خودش همه مسائل را متوجه می‌شود و ۲۱ روز فرصت دارد این تیک تأیید را بزند. اگر تیک نزند، سیستم فرض می‌کند شما این خرید را انجام دادید، اعتبار ارزش افزوده این خرید در کارپوشه شما است و این کالا به شما تعلق دارد. اما اگر صورتحساب متعلق به شما نیست و شما این صورتحساب را قبول ندارید و فروشنده از حد ۶ ماده قانون عبور کرده؛ (ماده ۶ می‌گوید هر مؤدی و فعال اقتصادی حداکثر می‌تواند معادل ۵ برابر فروش دوره مشابه سال قبل خودش، اکنون فاکتور صادر کند)؛ می‌تواند روی آن اعتراض بزند و آن را قبول نکند. این آلارم برای طرف شما می‌رود و در سامانه درج می‌شود که این فاکتور اعتبار ارزش افزوده ندارد و شما فاکتور را رد می‌کنید. بعد از ۲۱ روز شما به‌عنوان خریدار هیچ کاری نمی‌توانید انجام دهید.
قانون‌گذار پیش‌تر در زمینه مالیات ارزش افزوده فرضش بر معاملات نقدی بوده است. دولت می‌گفت هر وقت صورتحساب صادر شد باید ارزش افزوده را بگیرید و ظرف ۱۵ روز با ما تسویه کنید.
در قانون جدید این اجازه داده شده است که اگر سامانه غیرنقدی است، نسیه است، فروش اقساطی است و یا پیمانکاری است، در این موارد مادامی که سند معامله اخذ نشده، دولت آن را به‌عنوان ارزش افزوده نمی‌شناسد، مشروط به اینکه این موضوع توسط طرفین در سامانه ثبت شود. یعنی روی فاکتور و صورتحساب نوع ۱ تیک نسیه درج شود و شما به‌عنوان خریدار در سامانه این را تأیید کنید و بعد پرداخت‌ها و اقساط در سیستم ثبت شود.
اکنون فروشنده بدهی ارزش افزوده برایش ایجاد می‌شود و برای شما به‌عنوان خریدار اعتبار ارزش افزوده محسوب می‌شود. در مورد فروش نسیه حتماً دو طرف باید در سامانه تأیید کنند وگرنه تمام فاکتورها حمل بر نقدی بودن می‌شود.
برای افرادی که مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی نیستند، یا حتی در آینده زیر ۲۵ برابر ماده ۸۴ دارند، عدم صدور صورتحساب، جریمه مادۀ ۱۶۹ یعنی ۲ درصد مبلغ فروش را شامل می‌شود.
خرده فروش‌هایی که فروش‌هایشان به مصرف‌کننده نهایی است و مشمول ارزش افزوده نیست، زیر ۵ درصد حدنصاب بفروشند، نظام مالیاتی صورتحساب الکترونیکی از آن‌ها نمی‌خواهد. اما اعضای اتحادیه آرایشی بهداشتی چون مشمول نظام ارزش افزوده هستند، این استثنا وجود ندارد و همه باید صورتحساب بدهند.
این صورتحساب فعلاً تا پایان ۱۴۰۴، همین دستگاه کارتخوان بانکی و قبض پوزها است؛ چون اطلاعاتش از طریق شاپرک برای نظام مالیاتی ارسال می‌شود. بعد از ۱۴۰۴ باید سیستم فروش نصب کنید، حداقل فاکتور نوع ۲ بزنید و یا اینکه فاکتور نوع ۱ صادر کنید.
جریمه‌ها در مورد اتحادیه‌ها از جمله اعضای اتحادیه لوازم آرایشی، بهداشتی و عطریات شامل این موارد است:
مطابق بند الف ماده ۲۲ قانون مالیات فروشگاهی، ۱۰ درصد مبلغ فروش جریمه است، یا ۲ میلیون تومان؛ هر کدام بیشتر باشد.
فعلاً سازمان مالیاتی و دولت این مبلغ را افزایش نداده است. مطابق بند ط ماده ۲۲ قانون مالیات فروشگاهی عدم تحویل نسخه چاپی به خریدار، حذف یا مخدوش کردن صورتحساب، معادل ۲ درصد مبلغ صورت حساب یا ۲ میلیون تومان جریمه است.
در خصوص تسلیم صورتحساب به خریدار افرادی که از کارتخوان استفاده می‌کنند مشکلی ندارد؛ صورتحساب نوع ۱ هم اساساً مفهومی ندارد چون در پوشه مؤدی می‌نشیند.
مطابق بند ۳ ماده ۲۲ قانون فروشندگان؛ عدم ارسال فهرست معاملات معادل ۱ درصد مبلغ فروش یا ۱۰ میلیون ریال جریمه می‌شود. افرادی که مشمول ارسال صورتحساب الکترونیکی می‌شوند، دیگر الزام ارسال فهرست معاملات ماده ۱۶۹ در مورد آن‌ها منتفی است.
این‌ها بند الف‌های گذشته یا اشخاص حقوقی‌اند که مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند. اگر در سامانه الکترونیکی ثبت شدید، دیگر موظف به پرداخت ۱۶۰ تومان نیستند. نه برای خود و نه برای خریدار دردسر ایجاد نکنید.
سامانه مؤدیان، سامانه هوشمندتر و برتر مادۀ ۱۶۹ است. پس اگر مشمول نبودید و به هر دلیلی از جمله فیلد شدن سیستم، برای دوره‌ای نتوانستید صورتحساب الکترونیکی صادر کنید و صورتحساب کاغذی صادر کردید، مکلف هستید فهرست را ارسال کنید. مشکلات بازه زمانی ۲۱ روز هم ایجاد نمی‌شود.
افرادی که مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی نیستند، در صورت عدم ارسال فهرست معاملات ۱ درصد فهرست معاملات جریمه دارند.
مطابق بند ۱ ماده ۲۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، عدم صدور صورتحساب معادل ۱ برابر مالیات متعلق به آن جریمه می‌گیرد.
مطابق ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده، حداکثر یک ماه پس از پایان هر دوره کل مالیات و عوارضی که در آن دوره به فروش کالا و ارائه خدمت توسط مؤدی تعلق گرفته با رعایت حکم تبصره ۲ (فروش نسیه‌ها) این ماده و پس از کسر اعتبار مالیاتی خود باید به سازمان مالیاتی پرداخت کند.
سازمان مالیاتی خودش اظهارنامه پیش‌فرض آماده کرده است که از ۱۴۰۵ به عمومی می‌شود، همه را در کارپوشه معرفی گذاشته است. اینجا بر اساس فروش‌هایی که سازمان مالیاتی برای دوره زمستان اطلاعاتی که از سامانه مؤدیان دارد، عددی برای فروش گذاشته است. اگر اعتبار ارزش افزوده صورتحساب خرید شما باشد، اعتبار را گذاشته است، میزان مالیات فروش ارزش افزوده را هم محاسبه کرده است. تفاوت مالیات فروش، منهای مالیات خرید بدهی مالیات بر ارزش افزوده دوره زمستان پیش شده است. بسیاری از شما اکنون صورتحساب کاغذی دارید، به همین دلیل است که اجازه داده شده تا پایان این ماه اقلام این اظهارنامه را ویرایش کنید. توجه داشته باشید که عدم پرداخت مالیات جریمه دارد. همین حالا اظهارنامه‌ها در پوشه‌هایتان در سامانه ثبت و قابل اصلاح است.
اگر اظهارنامه خام در پوشه و سامانه دیدید، مفهومش این است که در این مقطع و فعلاً سازمان مالیاتی دسترسی به اطلاعات شما نداشته است؛ ولی این امر ساقط کننده تکلیف شما نیست و شما مکلف هستید برای دوره زمستان اظهارنامه را تکمیل کنید. اگر کسی مشمول ارزش افزوده نباشد، ولی از مردم مالیات بر ارزش افزوده بگیرد، قانون می‌گوید باید دو برابر مالیات و عوارضی که گرفتید جریمه پرداخت کنید.
ماده ۵ مأخذ ارزش افزوده را تعیین کرده و می‌گوید در مورد مؤدیانِ عضو سامانه مؤدیان، ارزشِ فروشِ مندرج در صورتحساب الکترونیکی که در سامانه ثبت می‌شود، مأخذ مشمول مالیات است. یعنی هر عددی در صورتحساب الکترونیکی درج شود، نسبت به آن عدد الزام دارید ۱۰ درصد را کسر کنید.
اگر افرادی مکلف‌اند صورتحساب الکترونیک ثبت کنند و این کار را نکنند؛ قانون‌گذار می‌گوید ارزش روز کالا توسط سازمان بازرسی و کارشناس تعیین شود و جریمه باید بر این اساس پرداخت شود.
مواردی که مشمول ارزش افزوده نیست:
۱: تخفیفی که روی صورتحساب هست، مشمول ارزش افزوده نیست.
۲: مالیات و عوارض موضوع این قانون مشمول ارزش افزوده نیست.
۳: سایر مالیات‌های مستقیم و عوارض مشمول این قانون نیست.
۴: وجوهی که به موجب سایر قوانین به دولت و شهرداری آمده.
۵: کمک‌های شهرداری و دهیاری به نهادهای غیرانتفاعی.
۶: یارانه پرداختی دولت برای جبران تمام یا قسمتی از هزینه کالاها.
برای اتحادیه لوازم آرایشی و بهداشتی، تخفیف‌ها و مالیات عوارض روی صورتحساب مشمول ارزش افزوده نیست.
در زمان صدور صورتحساب سیستم کد را می‌شناسد و همه کالاها و خدمات باید کد اختصاصی کالا داشته باشند. اکنون همه کالاها کد دارند و متولی آن صمت است. شما که قصد صدور فاکتور دارید باید کدهای در دسترس را انتخاب کنید. این کدها هم عمومی و هم اختصاصی است؛ شما موظفید کدها را وارد کنید و نرخ مالیات ارزش افزوده همان ۱۰ درصد خواهدبود.
خود سیستم بر اساس این کدینگ کالا را در صورتحساب شما می‌گذارد و مالیات ارزش افزوده، خودکار و سیستماتیک برای شما محاسبه می‌شود.
مأخذ مالیات ارزش افزوده، مأخذ محاسبه مالیات و عوارض واردات کالا مجموع ارزش کالا و حقوق ورودی است. یعنی این موارد را جمع می‌کنند و ضرب در ۱۰ درصد می‌شود.
مالیات عوارضی که مؤدیان برای خرید کالا و خدمت مورد نیاز پرداخت می‌کنند به‌عنوان اعتبار مالیاتی محسوب می‌شود. تنها جایی که ارزش افزوده هزینه می‌شود، جایی هست که مشکل بازیافت نیست و اعتبار محسوب می‌گردد.

اتحادیه صنف آرایشی بهداشتی و عطریات تهران